Chị đã làm thế nào? có lẽ phải biết chán cái mình đã viết
Nhưng cái này thì tôi chẳng sợ. Các giả định bỏ ngỏ bởi tôi cố tình như vậy. Là một chất liệu văn học. Và để đẩy xa hơn nữa sự đối lập ấy. Cũng là thứ khiến bạn đọc cả Pháp lẫn Việt vẫn phát rồ phát dại. Cô con gái xuất hiện bộc trực hơn nhưng lại có vẻ không ấn tượng bằng. Nhân vật bà mẹ cứ như thế mà dao động giữa lãng mạn và giễu nhại và trở nên nhân vật mâu thuẫn nhất của tôi từ trước tới nay.
Lãng mạn chưa bao giờ khiến tôi sợ. Vân Vy…Và giờ là “cầu thang máy Sài Gòn”. “Thang máy Sài Gòn” với ý đồ là mỗi độc giả có thể tự tìm một trật tự mới cho các chương - như chị san sẻ. Chính trị và tình cảm được xử lý như những chất liệu nghệ thuật độc đáo. Tôi muốn đưa ra một hình ảnh đối lập với các khuôn mẫu thùy mị. Xem đi xem lại một bộ phim. Trang trước trang sau cách nhau có khi vài thập kỷ.
Có thắc mắc có lời giải. Những giả định vẫn còn bỏ ngỏ. T mất tích. Có không sự dằn vặt. Nhưng không phải ai cũng làm được. Cầu thang máy Sài Gòn nếu mang lại cho bạn điều gì hữu ích thì có nhẽ trước tiên là sự hiềm nghi. Điều đầu tiên tôi nghĩ tới là tìm một cấu trúc mới. Phải chăng là người ưa hoài niệm? Không.
Văn học uyển chuyển hơn kiến trúc. Một trong những ý đồ của tôi là làm sao để chân dung nhân vật bà mẹ hiện lên từ những mảnh vụn ký ức của nhiều nhân chứng khác nhau. Có mở có kết. Cầu thang máy Sài Gòn xáo loạn không chỉ không gian mà còn tháng ngày. Tuy nhiên cũng từ đó mà nảy sinh nguy cơ một thiên diễm tình Pháp-Việt. Và suốt tác phẩm “hồ sơ”của bà ta được lần giở trong kí ức vô cùng lù mù của người con.
Với chị. Thế là nhân vật bà mẹ không có cách nào khác là phải làm một nữ cán bộ ham quyền lực. Bạn biết đấy. Việc nghe đi nghe lại một bản nhạc. Bạn lại có thêm những hiềm nghi mới. Tưởng là quá vãng có khi lại là ngày bữa nay. Nhưng tôi cũng không sợ mâu thuẫn. Tôi cho nhân vật đem lòng yêu si một thanh niên Pháp trong những ngày bị giam cấm ở nhà đá Hỏa Lò.
Độc giả đừng nên đợi chờ lời giải ở những tiểu thuyết tiếp theo. Thưởng thức cái gì cũng cần thời gian. Tưởng đến Paris nhưng chưa chắc phải Paris. Cố nhiên. Bạn tưởng đến Sài Gòn nhưng chưa chắc phải Sài Gòn. Sự ham thích của nhân vật càng ngày càng gia tăng. Vẫn áp với tiêu chí: tác phẩm văn học không phải là những bữa cỗ dọn sẵn; và ở mỗi lần xuất bản tác phẩm mới.
Sẽ giúp người ta khám phá những nét mới của tác phẩm và cả những điểm chưa biết của bản thân. Nhưng không phải một cái khung khăng khăng. Tiến sĩ văn học Đoàn Cầm Thi Tôi không nhớ là đã dằn vặt trong quá trình tự dịch cầu thang máy Sài Gòn. Bạn đọc liệu có nên nối một cuộc đợi chờ mới ở tác giả? cầu thang máy Sài Gòn là một tác phẩm hoàn chỉnh. Mâu thuẫn làm cho nhân vật sinh động hơn.
Thành ra mà bạn đọc đang mong có dịp rút khăn mùi soa thì lại phải bật cười. Đông Dương hay ái tình đã mất chỉ là những ảo ảnh của một cuộc thể nghiệm văn học vất vả và khôn xiết cá nhân chủ nghĩa. Ngắm đi ngắm lại một bức tranh và đọc đi đọc lại một cuốn sách. Thậm chí xung đột trong quá trình chị sáng tạo đồng thời bằng hai ngôn ngữ? Trong “cầu thang máy Sài Gòn”.
Ngay cả khi khép lại trang cuối cùng. Thế nhưng tôi nghĩ rằng nếu vào tay một dịch giả chuyên nghiệp thì Thang máy Sài Gòn sẽ được một bản tiếng Pháp khác. Xin cảm ơn chị. Vì mỗi ngôn ngữ có một quyền năng đặc biệt. Chịu đựng mà bạn đọc Pháp ôm trong đầu về phụ nữ Việt. Viết không phải là kể một câu chuyện đèm đẹp.
Đó là một trải nghiệm nhiều bất thần. Với tôi. Độc giả thấy có nhu cầu đọc tiếp cuốn sách tiếp theo. Từ cả những giả định vô hạn của cô con gái. Và rồi những mảnh ghép rời rạc được chắp nối với nhau. Nết na. Ngoài ra. Tí hóm hỉnh. Chị khiến độc giả hoang mang… cầu thang máy Sài Gòn bắt đầu bằng cảnh cô con gái đi tìm người thương xưa của mẹ
Một sơ đồ đã vẽ sẵn. Có ích cho nghề viết. Là cơ sở để tìm hiểu hiện tại. Phong Điệp Thực hiện. Thuận luôn “cống hiến” những sáng tạo mới mẻ trong nghệ thuật tiểu thuyết.
Nữa là nghệ thuật. Một nhân vật xuất hiện bắt đầu bằng cái chết. Bởi những câu chuyện bắt đầu được mở ra. Chị dựng lên rất nhiều giả tưởng. Tôi không sợ làm độc giả nản lòng. Xới lại các kỷ niệm đau đớn. Với “cầu thang máy Sài Gòn”. Mà nếu bạn đợi chờ ở đó một tiểu thuyết trinh thám giật gân thì bạn cũng sẽ thất vọng nốt. Tôi ước giá mình có thể đọc nó bằng bản tiếng Pháp.
Kết thúc Chinatown. Nhất là đàn bà Việt thời Đông Dương. Bà mẹ hay cô con gái. Ở lớp vỏ ngôn ngữ này nó lại mang đến những xúc cảm rất khác với một vỏ ngôn ngữ khác. Còn tiểu thuyết cũng không giống một ngôi nhà. Tác giả hướng đến cách viết mới thì bạn đọc cũng hướng đến cách đọc mới.
Có thể vì đã xác định trước là không cần chạy theo nguyên bản. Bước vào Thang máy Sài Gòn. Chị. Và hứa được giải quyết ở cuốn sau đó.
Vì thực ra là người viết nhưng tôi cũng chỉ theo chân nhân vật chính mà cô ta cũng chẳng biết gì hơn bạn. Nhưng nếu bạn chờ ở đó một thiên tình sử đẫm lệ thì bạn sẽ thất vọng. Đến mức tôi đồ rằng. Trong “cầu thang máy Sài Gòn”. Cầu thang máy Sài Gòn đề nghị bạn một cách đọc năng động hơn một tẹo.
Nhân văn hơn. Khi đọc “cầu thang máy Sài Gòn” bản tiếng Việt. Người yêu xưa của mẹ tìm mãi chưa ra nhưng cứ luôn phải đối đầu với những điều có thể được coi là sự thực về mẹ. Hãy bỏ lại các niềm tin cũ kỹ. Thành thực mà nói thì ngay từ đầu tôi đã hơi ưu tiên sư cha vật bà mẹ. Nhân vật hích nhất trong “Thang máy Sài Gòn” - theo tôi - chính là nhân vật người mẹ. Liệu chị có sợ bạn đọc sẽ nản trong việc tìm một trật tự mới trong tác phẩm của nhà văn? Với tôi.
Để không vấp phải nguy cơ lặp lại những sáng tạo trước đó của mình. Giữa viết và dịch là một năm. Tí duyên duyên. Rất có thể mỗi một lần tìm ra một trật tự mới cho các chương. Khi bắt tay vào một tác phẩm. Tiếng nói văn chương là cõi hết sức. Phải chăng bằng cách ấy mà nghệ thuật và con người làm cho nhau sung túc hơn? quá vãng - ngày nay luôn có những cuộc rượt đuổi dai dẳng trong tác phẩm của chị.
Tưởng đến Hà Nội nhưng chưa chắc phải Hà Nội. Bạn sẽ thấy những điều tôi kể chỉ là những giả định. Độc giả có nguy cơ bỏ nếu tác phẩm làm mệt họ.
Chúng ta biết là đao phủ khát máu như Hitler cũng từng yêu say đắm. Tự thâm tâm tôi tin rằng tác giả nào có độc giả đó: tác giả đã bỏ một năm để viết thì độc giả cũng hoàn toàn có khả năng bỏ vài tuần để đọc.
Với “cầu thang máy Sài Gòn”. Điện Biên Phủ. Sở trường thi đoản của tôi là giễu nhại. Ngoại giả tôi thấy chẳng có gì đáng tự hào khi có nhiều bạn đọc mà toàn các độc giả nôn nóng. Bạn đọc gặp lại nhà văn Thuận vừa quen vừa lạ.
Tuốt tuột có vẻ ổn cho tới lúc tôi chợt ngờ rằng có lẽ nào tình ái không thể tìm thấy chỗ trong một trái tim khô cằn.
Trong khi mật độ sáng tác được duy trì liên tiếp. Sự thật về mẹ không rõ thật bao nhiêu phần trăm nhưng cứ thẳng phải đặt câu hỏi về chính bản thân mình. Gặp sao nhân chứng. Tôi không tây vị quá khứ. Thậm chí còn thiếu cái khách quan của bạn và luôn ở trong thể hoang mang: đi nhẵn chân Paris.
Chinatown. Khi bắt tay vào viết “Thang máy Sài Gòn” chị cũng không hề nghĩ rằng mình rồi sẽ bị nhân vật hút đến vậy? Thật khó xác định ai là nhân vật chính của tiểu thuyết này.
Cũng là khoảng thời kì kha khá để thu dọn các loại ám ảnh. Tự dịch thì mới cho mình cái quyền ấy.
Không lặp lại mình là đòi hỏi với mỗi người cầm bút. Có thể cũng rất thú nhận. Nhà văn Thuận. Kí vãng.
No comments:
Post a Comment